Home / Đặc sản Tây Nguyên / Đặc sản Gia Lai

Đặc sản Gia Lai

Nằm trên cao nguyên Gia Lai – Kon Tum, thành phố Pleiku thường được du khách gọi với cái tên thân mật là ‘phố núi Pleiku’, Pleiku thu hút du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ, khí trời trong lành, con người thân thiện cùng một nền ẩm thực với các món ăn đặc sản phong phú, độc đáo rất riêng của mình.

Phở khô Gia lai

Phở khô Gia Lai dùng thịt bò trần và nạc heo băm nhỏ. Phở ăn kèm tương và sa tế rất hợp vị. Người Gia Lai xem món phở khô như một phần không thể thiếu trong nét văn hóa ẩm thực của nơi này. Hương vị của phở khô khác hẳn với phở xào, áp chảo, còn nước dùng của nó khác với món phở Bắc truyền thống.

Phở khô là sự kết hợp của hai nguyên liệu: thịt heo và bò trong cùng một món ăn. Để có nước lèo trong, ngọt, người ta nấu xương heo và bò trong nồi nước lèo và phải giữ lửa liu riu khoảng 5-7 giờ để ninh xương thì nước lèo mới ngọt đậm, và phải canh hớt bọt liên tục.

pho-kho-gia-lai

Thịt của phở khô là thịt bò non hoặc thịt bê. Thịt được thái mỏng, trụng thật nhanh qua nước lèo rồi cho vào chén nước, đây là phần nước dùng của phở. Còn thịt nạc heo băm nhuyễn được cho vào tô trên mặt của bánh phở đã trụng cùng với hành phi. Rau ăn chung với phở khô là xà lách, cần và rau quế.

Tô phở khô được dọn lên, ngoài chén nước dùng, các loại rau, còn một gia vị không thể thiếu là tương xay và sa tế. Tương có vị vừa mặn nhưng vẫn có chút ngòn ngọt của đậu được lên men. Cho tương vào tô, trộn đều với bánh phở, thêm tí sa tế để thêm vị thơm, cay. Vị ngọt của miếng thịt bò non mềm cùng vị ngọt của nước dùng cứ hòa lẫn, càng làm cho món ăn trở nên hoàn thiện.

Bún mắm cua Gia Lai

Bún mắm cua là món “độc” của phố núi Pleiku. Có thể người nghe qua cái tên sẽ mường tượng ra một món ăn… “tương tự” với bún riêu cua hay canh bún. Thật ra, ngoài nguyên liệu là cua đồng, thì bún mắm cua xứ núi rất khác biệt, từ hình thức đến cách chế biến, đặc biệt là cái mùi khẳm đặc trưng mà người đã thích rồi đâm ra ghiền, còn người đã không chịu được thì phải… xách dép chạy dài.

bun-mam-cua-gia-lai

Cua đồng bắt về, rửa qua nhiều nước và làm cho sạch. Sau đó đâm nhuyễn cua, lọc qua rây, lấy nước, bỏ xác, thêm một ít muối, ủ kín qua một đêm. Măng tươi xào cho săn, rồi cho nước cua đã ủ vào, nấu sôi kỹ, nêm thêm mắm nêm, đường, bột ngọt vừa ăn. Vậy là đã xong! Khi ăn cho bún vào tô, chan nước bún và măng vào. Tùy theo sở thích của mỗi người, có người khi ăn cho thêm chả, nem chua hay bóng lợn cắt nhỏ chiên giòn, bánh phồng tôm nhưng nhất định phải có trái ớt tươi và dĩa rau sống gồm: xà lách, húng thơm, ngổ, quế, giá, và bắp chuối.

Bò nướng ống tre

Bò nướng ống tre (người Jrai gọi là nham đing) tuy đơn giản nhưng lại rất độc đáo với hương vị thơm ngon rất khó diễn tả. Thành phần chính của món ăn là thịt bò, được làm chín bằng cách nướng nhưng lại không có mùi khói, thay vào đó là vị ngọt của thịt bò cùng hương thơm quyến rủ của các loại rau rừng trong món ăn.

Để nướng món này, người dân tộc thường chọn những cây tre (nứa) tươi còn non khoảng bằng cổ tay người lớn. Ống tre được súc với nước suối, cho thịt vào, lấy lá dứa bịt kín lại rồi cho vào bếp than và nướng chín.

Bo-nuong-ong-tre-1

Khi chế biến món ăn này, người dân tộc thường chọn loại bò tơ, có thịt mềm, là thịt bò được chăn thả rong trên các cánh đồng. Thịt bò rửa sạch được thái thành từng lát vừa ăn. Các loại gia vị như sả, lá é… được giã nát rồi trộn ướp với thịt bò trong khoảng 30 phút trước khi nướng.

Khi vỏ ống nứa bên ngoài chuyển màu vàng cháy xém, hương thơm thoang thoảng lan tỏa là món ăn đã chín. Từng ống nứa được lấy ra khỏi bếp, gỡ nùi ra, hương thơm của món ăn xộc vào mũi thật kích thích thực khách.

Bo-nuong-ong-tre-2

Bò nướng ống vừa thơm mùi nứa non, vừa thoang thoảng hương vị thơm ngon của các loại rau rừng.

Ngồi thưởng thức món bò nướng ống nứa với muối lá é, cơm lam cùng ché rượu cần dưới ánh lửa bập bùng trong cái se se lạnh của phố núi Pleiku thì không còn gì thích thú bằng. Nếu có dịp về thăm phố núi Pleiku trong những ngày cuối mùa mưa, bạn đừng bỏ quá món bò nướng ống thơm ngon của người đồng bào nơi đây.

 Măng le Gia Lai

Mùa mưa kéo dài nhiều tháng, những mụt măng non cứ tiếp nhau mọc lên mãi. Người dân thuộc các vùng măng như Chư Prông, Đức Cơ, Mang Yang mỗi ngày hái về hàng chục gùi măng bán lại cho các lò sấy để chế biến thành măng khô. Cũng bởi không sử dụng hóa chất khi sấy nên măng khô đặc sản Gia Lai có màu hổ phách, đặc biệt măng để bao lâu cũng không bị chuyển màu, khi ngâm nước thì nở đều và chuyển thành màu vàng đẹp mắt.

mang-kho-gia-lai

Trong tất cả các loại măng thì măng le được ưa chuộng nhất bởi đặc ruột, lại ngọt, bùi, không có vị đắng, lúc tươi thì vị mát lành, khi phơi khô lại có độ giòn dai. Và cũng chỉ có măng khô làm tại Gia Lai mới được nhiều thực khách ưa chuộng. Theo các tiểu thương ở Trung tâm Thương mại Pleiku buôn bán mặt hàng khô thì, mặc dù nguồn măng từ khắp nơi nhập về, nhưng măng khô Gia Lai vẫn được nhiều người tới hỏi và mua để chế biến, làm quà. Măng khô giờ đây không chỉ đơn thuần là một món ăn mà còn là một món đặc sản của núi rừng Gia Lai, theo chân người bản địa đến khắp các tỉnh thành trong cả nước và cả nước ngoài.

Cá Lăng

Dòng sông Sê San hùng vĩ trải dài từ thượng nguồn Kon Tum xuống hạ lưu thuộc địa phận huyện Đức Cơ, huyện Ia Grai (giáp ranh tỉnh Rattanakiri, tỉnh Stung Treng, Campuchia). Dòng sông này có nguồn cá lăng tương đối dồi dào. Chúng thường sinh sống ở những đoạn sông chảy xiết, có nhiều thác ghềnh, sỏi đá. Vào tờ mờ sáng, chúng thường ra khỏi nơi trú ẩn đi kiếm thức ăn là các loại mồi sống, cá con, phù du và rêu bám vào các vách đá. Nắm bắt được những đặc tính đó, người dân trong vùng đã đi săn bắt cá lăng, bất chấp sớm khuya và nguy hiểm.

ca-lang

Với những đầu bếp giỏi thì đặc sản cá lăng Sê San quả thật là nguyên liệu chế biến thật sự tuyệt hảo. Từ một con cá lăng, họ có thể chế biến thành hàng trăm món ăn ưa nhìn, hấp dẫn như: nướng sả, hấp chanh, chiên tươi, xào măng chua, kho nghệ, lẩu cá thập cẩm, nấu cháo (đầu cá), làm chả, nấu canh chua lá giang, kho khóm (thơm), om dưa chua… Đặc biệt là món lẩu cá lăng nấu với măng chua theo kiểu Thái Lan thì thật là hấp dẫn với mọi người, mọi nhà.

Gà nướng sa lửa và cơm lam

Đến thăm Đắc Lắc bạn được thưởng thức món gà nướng ăn kèm với cơm lam ngon tuyệt. Để có những con gà nướng ngon, hợp lòng du khách, người dân ở đây phải rất công phu nuôi chọn gà và có cách làm món riêng.

com-lam-ga-nuong

Trước hết, giống gà phải là gà thả vườn chính hiệu. Gà để nguyên con, có thể dần cho con gà bẹp lại rồi ướp muối ớt, nước sả và thêm ít mật ong rừng. Để ăn gà nướng “đúng bài” thì phải chấm thịt gà với muối ớt hoặc muối sả. Dù loại muối nào cũng nhất thiết phải giã muối hạt với ớt rừng xanh. Loại ớt này mọc hoang ngoài vườn, ăn giòn thơm rất hấp dẫn.

Cà đắng

Cà đắng là một loại cà dại mọc nhiều trên rừng, trên nương rẫy, hiện nay đã được bà con trồng trong vườn nhà, ra quả quanh năm, trái cà dài, to hơn cà pháo của người Kinh, màu xanh. Loại cà này có thể ăn sống nên trở thành món ăn khá hấp dẫn với những ai thích vị đắng. Bạn hãy thử cắn một miếng để nghe vị đắng tứa vào chân răng và cảm nhận cái nghe vị giòn ngọt ùa đến ngay sau đó.

ca-dang-tay-nguyen

Cà đắng có mặt trong nhiều món ăn trong bữa cơm người dân tộc như cà đắng nấu với cá khô, cá hấp hoặc tôm tép khô, cà đắng nấu ốc v..v… Nếu mạnh miệng qua được đũa đầu tiên của những món cà đắng, bạn sẽ “nghe” được vị ngọt đằm thắm hòa với vị ngọt, vị mặn của cá khô, của tôm tép và vị cay xé lưỡi tạo nên một khẩu vị rất lạ, rất riêng của núi rừng.

Măng chua rừng

Trong những miếng ngon của rừng, măng chua cũng là một món ăn khoái khẩu của đồng bào dân tộc. Măng tươi giã dập với ớt rồi đem ủ trong chộ sành, khoảng hai tuần sau, măng chua đến độ vừa dùng. Miếng măng giòn tan, cả nước lẫn cái đều có vị chua, cay, đắng, ngọt. Măng chua nấu với cá trê, măng chua nấu gà khiến bạn ăn quên no…

mang-chua-tay-nguyen

Nguồn: Tổng hợp.

Có thể bạn quan tâm

dau-tay-da-lat-va-dau-trung-quoc

Phân biệt dâu tây Đà Lạt và dâu tây Trung Quốc

Hiện nay dâu Trung Quốc có mặt khá nhiều ở Đà Lạt, được dán mác ...

nho-ninh-thuan-5

Phân biệt nho Ninh Thuận và nho Trung Quốc

Không còn bàn cãi gì nữa, mình là chủ cửa hàng đặc sản Phan Rang ...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.