Sơ nét về người Chăm

Dân tộc Chăm vốn sinh tụ ở duyên hải miền Trung Việt Nam từ rất lâu đời, đã từng kiến tạo nên một nền văn hoá rực rỡ với ảnh hưởng sâu sắc của văn hoá ấn Ðộ. Ngay từ những thế kỉ thứ XVII, người Chăm đã từng xây dựng nên vương quốc Chăm pa.

Người chăm xây dựng tháp như thế nào?

Tháp Chăm Ninh Thuận là một dạng kiến trúc tôn giáo mang bản sắc rất riêng của dân tộc Chămpa. Theo các sử liệu thì Các triều đại Chămpa cổ đã cho xây dựng khá nhiều đền đài, nhưng trải qua các thời kỳ đấu tranh tồn tại, cộng thêm sự tàn phá của thiên nhiên, chiến tranh, con người,… cho đến nay trên vùng cư trú xưa của họ chỉ còn lại một số dạng kiến trúc đền đài là các tháp. Niên đại của các tháp Chăm được xác định là từ thế kỷ XI - XII, tức tuổi thọ trung bình của chúng cách nay ngót 1.000 năm.

Về biển xanh tìm dấu Chăm

Những bãi biển dọc duyên hải miền Trung xưa đề huề thuyền ghe Chăm nay có khi chỉ còn lại những làng mạc lặng lẽ. Nhưng lần tìm và tái hiện không gian Chăm ở vùng ven biển như một cách chống lại sự bào mòn lạnh lùng của lớp sóng thời gian.

Kẻ “ngoại đạo” ở làng gốm Bàu Trúc Ninh Thuận

Gần 1.000 năm nay, từ thuở vua Po Kalong Chan khai lập, nghề gốm ở làng Bàu Trúc (Ninh Phước, Ninh Thuận) vốn chỉ dành cho phụ nữ. Nhưng người đầu tiên giàu nhờ gốm, đưa những sản phẩm gốm Bàu Trúc khỏi phận hẩm hiu, nép mình nơi góc làng lại là một người đàn ông.

Gạch Chăm ông Chỉnh" và bức xúc của nhà sáng chế 

“Tại sao có thể xây tháp Chăm mà không cần vôi vữa ?". Bí ẩn tồn tại cả trăm năm nay đã được một nông dân Quảng Nam giải mã. Thế nhưng giới khoa học Việt Nam vẫn... thờ ơ với sự kiện này.

Làng gốm cổ nhất Đông Nam Á ở Việt Nam

Làng gốm Bàu Trúc thuộc Thị trấn Phước Dân (Ninh Phước, Ninh Thuận), cách TP Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 10 km.

Đây là làng gốm được xem là cổ nhất Đông Nam Á, cũng là làng gốm duy nhất ở Việt Nam đến nay vẫn được làm hoàn toàn bằng tay.

Cần ưu tiên gì, khi số hoá kiến trúc tôn giáo Chăm? 

Trong các công trình kiến trúc tôn giáo Chăm dọc dải đất miền Trung với nhiều phong cách độc đáo, bên cạnh vài cụm tháp nguyên vẹn, còn lại rất nhiều khu di tích bị tàn phá hoàn toàn, trong đó không ít di tích đã được phục dựng, tôn tạo. Tất cả đều là di sản quý giá của Việt Nam và thế giới.

Bàu Trúc hai chiều thời gian

Con đường quanh co bụi mù hôm xưa vẫn lúc lỉu những cộ bò đôi, lắt lây những bước chân trần. Và gió, u u thổi bay những dải khăn đổ trên trán những lão Chăm Bàlamôn đang dõi mắt về một đỉnh núi nào đó xa lắc trong khi bọn trẻ đang đuổi bầy heo mọi chạy ùn ụt dưới mương nước mát trong…

Văn hóa người Chăm Ninh Thuận

Hiện nay người Chăm ở Ninh Thuận có số dân đông nhất (57.137), chiếm gần 50% người Chăm ở Việt Nam. Họ sống tập trung thành từng làng palei riêng biệt và bảo lưu đậm nét nhiều tập tục truyền thống như nghi lễ, hội hè, tục cúng tế đền tháp, tục cưới gả, tang ma, tín ngưỡng, tôn giáo, luật tục, văn chương, làng nghề…mang bản sắc văn hoá riêng.

Huyền bí Tết Katê của người Chăm

Người Chăm có ba ngày Tết trong năm để cùng nhau tụ họp lại tưởng nhớ các vị thần linh, tổ tiên và tổ chức những hoạt động vui chơi giải trí. Cuối thu, khi mùa màng đã thu hoạch xong, theo lịch của người Chăm là ngày 1 tháng 7 (tương ứng vào khoảng cuối tháng 9 Dương lịch), các làng Chăm lại rộn ràng vui Tết Katê.

Vọc cho đất biết nói

Bởi làng nghèo, trẻ con không biết chơi gì khác ngoài… vọc đất. Đất người lớn làm gốm ngoài hè, nhào sẵn, bọn nhỏ hè nhau ngồi xúm xít lại nặn tượng con trâu, con heo, quân lính hay con tò he, đầu gà…